หน้าแรก ข่าว แหล่งงาน กระทู้ สมุดเยี่ยม
คู่มือท่องเที่ยว
กระบี่
ชุมพร
ตรัง
นครศรีธรรมราช
นราธิวาส
ปัตตานี
พังงา
พัทลุง
ภูเก็ต
ยะลา
ระนอง
สงขลา
สตูล
สุราษฏร์ธานี
เที่ยวทั่วไทย-ไปทั่วโลก
User Online
0/10 user(s)
20712736 hit(s)
since Jun 01,04
เทศบาลตำบลปริก
องค์การบริหารส่วนตำบลปริก
เทศบาลตำบลนาประดู่
เทศบาลเมืองบ้านพรุ
W e l c o m e    t o    w w w . t h a i s o u t h t o d a y . c o m . . . . .

ท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ชุมชนประมงปากเตรียม
โดย Pheekai@hotmail.com เมื่อ 16 พ.ค. 2548 10:41 น. ( ip )
นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างสูง ที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เสด็จเยี่ยมประชาชนในพื้นที่ภัยพิบัติสึนามิ เมื่อเร็วๆ นี้ ซึ่งชุมชนชาวประมงเล็กๆ แห่งหนึ่งที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เสด็จเยี่ยมราษฎรด้วย คือ ชุมชนปากเตรียม ซึ่งเป็นหนึ่งในชุมชนที่ประสบภัยพิบัติ วันนี้ชุมชนแห่งนี้จึงมีแต่ความปราบปลื้ม บ้านปากเตรียม หมู่ 5 ต.คุระ อ.คุระบุรี จ.พังงา เป็นหมู่บ้านชาวประมงพื้นที่ประมาณ 10 ไร่ ที่ตั้งอยู่บริเวณปลายแหลมติดร่องน้ำที่เชื่อมทางน้ำระหว่างทะเลอันดามันกับป่าชายเลนบ้านเตรียม จึงเรียกว่า “ปากเตรียม”
"บ้านปากเตรียม"

"บ้านปากเตรียม" มีสมาชิกในหมู่บ้านทั้งหมด 28 หลังคาเรือน จำนวนประชากร 101 คน ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม บ้านเรือนปลูกสร้างด้วยไม้ ยกพื้นสูง หลังคามุงจากและสังกะสี ตั้งอยู่ตามแนวบริเวณชายหาดด้านทิศตะวันออกของปลายแหลม

ตามประวัติเมื่อประมาณ 50-60 ปีที่แล้ว มีคนไทยจากตำบลกำพวน ไปสร้างเพิงพักอาศัยที่บ้านกลางอ่าว ด้านทิศใต้บ้านปากเตรียม ประมาณ 4-5 ราย เพื่อทำอาชีพประมง ต่อมาก็มีการตั้งบ้านเรือนขึ้นอย่างถาวร แต่บริเวณบ้านปากอ่าวเป็นลำคลองเล็ก น้ำไหลผ่าน เวลาน้ำทะเลลด เรือไม่สามารถเข้าออกได้ จึงย้ายมาตั้งบ้านเรือนอยู่ปลายแหลมปากร่องน้ำ เรียกว่า "บ้านปากเตรียม" ห่างจากจุดเดิมมาทางทิศเหนือประมาณ 1 กิโลเมตร และมีประชากรเข้าไปอยู่มากขึ้น ต่อมาได้มีญาติของชาวบ้านที่เป็นคนไทยพลัดถิ่นจากตำบลกำพวน เข้าไปตั้งบ้านเรือนอาศัยร่วมอยู่ด้วย

ในอดีตชาวบ้านปากเตรียมต้องพึ่งพาตนเองเป็นหลัก เนื่องจากระบบสาธารณูปโภคเข้าไปไม่ถึง โดยชาวบ้านต้องใช้ตะเกียงน้ำมันโซล่าเป็นแสงสว่างยามค่ำคืน ต้องซื้อน้ำดื่มน้ำใช้ประมาณเดือนละ 15,000 ลิตรต่อครัวเรือน ราคา 100 ลิตรต่อ 5 บาท เมื่อเจ็บป่วยชาวบ้านจะต้องเดินทางด้วยเรือ ไปรักษาที่สถานีอนามัยบ้านเตรียมเป็นระยะทาง 3 กิโลเมตร ซึ่งตั้งอยู่บนแผ่นดินใหญ่ ด้านสถานศึกษานั้น นักเรียนส่วนใหญ่จะศึกษาที่โรงเรียนบ้านเตรียม และหากเกิดการเสียชีวิต ชาวบ้านก็จะนำศพมาทำพิธีกรรมและฝังที่กุโบว์ ซึ่งตั้งอยู่ที่หมู่ 4 ต.คุระ

ชาวบ้านมีอาชีพทำประมงชายฝั่ง โดยแต่ละครอบครัวจะมีรายได้จากการจับปลาและสัตว์ทะเลขาย ประมาณเดือนละ  6,000-8,000 บาท   วิถีชีวิตของชาวบ้านที่นี่จึงมีความผูกพันอยู่กับท้องทะเลตลอดเวลา มีการอนุรักษ์ป่าชายเลนตลอดจนมีความเป็นอยู่แบบเครือญาติและแบบพี่แบบน้อง ซึ่งทุกคนจะรู้จักกันหมด มีความเอื้ออาทรต่อกัน และสามารถพึ่งพาอาศัยกันได้ตลอดเวลา

"สึนามิ" ภัยที่ไม่อยากจดจำ

ผลจากคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มในครั้งนี้ ทำให้บ้านเรือนของชาวบ้านพังเสียหาย 27 หลัง มีผู้เสียชีวิต 1 คน สูญหาย 1 คน ซึ่งเป็นเด็กทั้งคู่ มีผู้บาดเจ็บจำนวนมาก เรือพร้อมเครื่องยนต์พังเสียหายทั้งหมด 5 ลำ และที่เสียหายบางส่วน 9 ลำ  นอกจากนี้อุปกรณ์การประมงของชาวบ้าน เช่น อวน กระชังปลา เป็นต้น รวมทั้งทรัพย์สินอื่นๆ ก็เสียหายทั้งหมด ที่ตั้งหมู่บ้านเดิมพังเป็นหลุมเป็นบ่อ พื้นที่บางส่วนถูกน้ำพัดพาขาดหายไป กลายเป็นร่องน้ำกว้างประมาณ 20 เมตร ทำให้ชาวบ้านไร้ที่อยู่อาศัย และขาดเครื่องมือทำมาหากิน เมื่อเหตุการณ์สงบลง ชาวบ้านได้พากันอพยพครอบครัว ไปอาศัยอยู่ที่มัสยิดซอฮาฮุดดีล ซึ่งอยู่ห่างจากหมู่บ้านปากเตรียมประมาณ 6 กิโลเมตร เพื่อความสะดวกในการประสานงาน รับความช่วยเหลือ โดยพักอยู่ที่มัสยิดแห่งนี้เป็นเวลา 11 วัน ในช่วงที่พักอาศัยอยู่ที่มัสยิดนั้น ชาวบ้านได้มีการรวมตัวปรึกษากันถึงเรื่องที่อยู่อาศัย โดยได้ตกลงที่จะไปพักชั่วคราวอยู่ที่บริเวณท่าชาวน้ำของ หมู่ 9 ไปก่อน เพื่อรอให้มีการจัดหาสถานที่ที่เหมาะสมให้ ประกอบกับได้เวลาเปิดเรียน ซึ่งนักเรียนจะต้องมาเรียนหนังสือที่มัสยิด หากยังอยู่ที่มัสยิดต่อก็อาจจะทำให้เกิดความวุ่นวายได้ โดยทางเทศบาลตำบลคุระบุรีได้นำเต้นท์มามอบให้ ต่อมาทางเจ้าหน้าที่จากองค์กรพัฒนาเอกชนและอาสาสมัคร ได้เข้าไปช่วยในการประสานงาน และเป็นที่ปรึกษาในการจัดระบบชุมชน และด้านอื่นๆ ให้กับผู้ประสบภัย




"บ้านใหม่ที่มั่นคง"

หลังจากพยายามจัดหาสถานที่มีความเหมาะสม ให้กับผู้ประสบภัยอยู่เป็นเวลานาน ในที่สุดทางสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(พอช.) และโครงการปฏิบัติการชุมชนและเมืองน่าอยู่ มูลนิธิชุมชนไท ก็เจรจาขอซื้อที่ดินจำนวน 3 ไร่ จากนางนะ รักมิตร ราคาไร่ละ 70,000 บาท เพื่อใช้เป็นสถานที่จัดสร้างบ้านพักถาวรให้กับผู้ประสบภัย รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 210,000 บาท โดยซื้อในนามของชาวบ้านผู้ประสบภัย

ชาวบ้านได้ร่วมกันจัดผังและแบ่งปันที่ดินสำหรับสร้างบ้านพักถาวร จำนวน 23 หลังคาเรือน    จัดสรรที่ดินได้คนละ 27 ตารางวา (ส่วนอีก 5 หลังคาเรือนได้สมัครใจไปอยู่บ้านพักถาวรที่ทางการจัดสร้างให้ที่ตลาดวังหิน) นอกจากนี้ยังมีการแบ่งพื้นที่สำหรับสร้างสนามเด็กเล่น และสถานที่สำหรับทำพิธีทางศาสนาอิสลามขึ้นด้วย

ชาวบ้านได้ช่วยกันออกแบบบ้านร่วมกับสถาปนิกชุมชน  วางผังชุมชนใหม่ ร่วมกันสร้างบ้าน และกำหนดระเบียบกติกาสำหรับการอยู่ร่วมกันในชุมชนใหม่ เพื่อให้ได้บ้านที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของชาวเลซึ่งบ้านมีอยู่ 2 ขนาดให้เลือก คือ ขนาด 4x6 ตารางวา และขนาด 5x6 ตารางวา โดยเป็นบ้าน 2 ชั้น ยกพื้นสูง เสาปูน มีชานยื่นออกมาข้างนอก มีห้องน้ำอยู่ใต้ถุนบ้าน หลังคามุงกระเบื้อง ส่วนฝาบ้านมีสองแบบ คือ แบบฝาไม้เฌอร่ากับฝาขัดแตะ ซึ่งชาวบ้านจะสร้างบ้านด้วยตนเอง และมีการเอาแรงกัน นอกจากนี้ยังมีชาวไทยพลัดถิ่นจำนวนหนึ่งเข้ามาช่วยเหลือในการก่อสร้างบ้านด้วย

สร้างบ้านสร้างชุมชนใหม่

การบริหารจัดการชุมชนนั้น ชาวบ้านได้มีการแบ่งหน้าที่การทำงานออกฝ่ายต่างๆ ได้แก่ ฝ่ายประสานงาน ต้อนรับ อาหาร อนามัย ก่อสร้าง ที่อยู่อาศัย รับบริจาค/การเงิน ฝ่ายข้อมูล และฝ่ายรักษาความปลอดภัย รวมทั้งมีจัดระบบบริหารจัดการชุมชนใหม่ โดยได้แบ่งออกเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน ซึ่งแต่ละกลุ่มจะมีแกนนำในการประสานงาน ถ่ายทอดข่าวสาร ช่วยเหลือให้เกิดความสะดวกในการทำงานและการอยู่ร่วมกัน ซึ่งจะมีการประชุมกันแบบวันเว้นวัน และได้มีการทำข้อตกลงในการอยู่ร่วมกันแบบชุมชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม โดยเน้นความสะอาด การรักษาสิ่งแวดล้อม และการอยู่ร่วมกันของคนกับป่า ว่าจะต้องมีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ถ้าใครตัดต้นไม้ 1 ต้น จะต้องปลูกทดแทน 3 ต้น จะต้องมีความรักสามัคคีกัน งดเว้นอบายมุข และมีระบบการจัดการสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อมที่ดี

ต่อมาได้มีกิจกรรมเกิดขึ้นหลายอย่างในชุมชน เช่น กลุ่มออมทรัพย์ที่ทุกครอบครัวได้ร่วมกันจัดตั้งขึ้นและมีการออมเงินเดือนละ 50 บาทต่อครอบครัว สหกรณ์กองทุนหมู่บ้าน ซึ่งนำเอาเงินที่ได้รับจากการบริจาคมาจัดตั้งเป็น กองทุนข้าวสาร กองทุนน้ำมัน กองทุนอุปกรณ์การประมง และอื่นๆ เพื่อส่งเสริมการทำมาหากินของชาวบ้าน กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ โฮมสเตย์ ตกปลา และกิจกรรมเยาวชน ซึ่งจะมีการฝึกเป็นไกด์สำหรับนำเที่ยวเวลามีแขกมาเยือน

นอกจากนี้ในส่วนของแม่บ้านและผู้หญิงยังได้รวมกลุ่มกัน เพื่อจัดตั้งกลุ่มแม่บ้านขึ้น สำหรับทำอาชีพเสริม คือ การเย็บกระเป๋าผ้าขนาดเล็กสำหรับใส่สิ่งของต่างๆ เพื่อจำหน่ายและช่วยทำให้คลายจากความทรงจำอันเลวร้ายที่เพิ่งผ่านพ้น โดยช่วงแรกมีเจ้าหน้าที่จากมูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัยหรือ มพศ. เป็นพี่เลี้ยงให้คำแนะนำปรึกษา ต่อมามูลนิธิเด็กได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาส่งเสริม ให้กลุ่มแม่บ้านทำผ้ามัดย้อมและศิลปะจากไม้และเปลือกหอย

บ้านใหม่ของชาวปากเตรียมที่เกิดขึ้นได้ในวันนี้ นอกจากจะเป็นความร่วมมือร่วมใจของชาวบ้านเองแล้ว ยังมีหน่วยงานต่าง ๆ เข้ามาสนับสนุนอย่างเข้มแข็ง ไม่ว่าจะเป็นจังหวัด อำเภอ หน่วยงานรัฐ และเอกชนในท้องถิ่นตลอดจนองค์การจากส่วนกลาง เช่น มูลนิธิโสสะ และสโมสรโรตรีป่าตองสนับสนุนงบประมาณในการสร้าง และซ่อมเรือพร้อมอุปกรณ์ประมงให้ชาวบ้าน สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน องค์กรพัฒนาเอกชนทั้งในท้องถิ่น และส่วนกลาง

ขณะนี้การให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ ในส่วนของบ้านปากเตรียม มีความคืบหน้าไปมาก โดยเฉพาะเรื่องการสร้างบ้านพักถาวรที่ใกล้จะเสร็จสมบูรณ์แล้ว และการสนับสนุนการประกอบอาชีพ ทำให้ชาวบ้านเริ่มมีความมั่นใจและมีความหวังในชีวิตมากยิ่งขึ้น

คลื่นยักษ์สึนามิสามารถพังทลายเกาะ หมู่บ้าน และชีวิตของผู้คนให้ย่อยยับไปได้ แต่อีกด้านหนึ่งกลับทำให้ชาวปากเตรียมมีการรวมตัวกันอย่างเข้มแข็งขึ้น เข้าใจกัน พึ่งพากัน  เอื้ออาทรต่อกันมากขึ้นกว่าเดิม  และพร้อมที่จะนำพาชีวิตใหม่ก้าวเดินต่อไปสู่เส้นทางสายเก่าที่พวกเขาเป็นอยู่ นั่นก็คือ ความเป็นชาวเลที่มีวิถีชีวิตผูกพันอยู่กับท้องทะเลในทุกๆ ลมหายใจ


ขอบคุณ ส่วนประชาสัมพันธ์ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
Comment #1
อิบครับ
Guest
Posted : 18-5-2548 10:08:47 ip : 61...16

ดีครับ ดีแล้ว
 แสดงความคิดเห็น

ขณะนี้เว็บไซท์ได้ทำการติดตั้ง ระบบป้องกันข้อความอันไม่พึงปรารถนา แบบอัตโนมัติ (Automatic Spam Messege Fillter) ซึ่งอาจจะส่งผลให้การบันทึกความคิดเห็น ในบางกรณีเกิดความผิดพลาดได้ ถ้าหากระบบปฏิเสธ การแสดงความคิดเห็นของท่าน ขอให้ท่านลองส่งใหม่อีกครั้ง ถ้าหากข้อความข้อท่าน ไม่ใช่ข้อความอันไม่พึงปรารถนา ก็จะสามารถส่งได้เป็นปกติ

กรณีที่ท่านไม่ได้เป็นสมาชิก กรณีที่ท่านเป็นสมาชิก
ชื่อผู้ตั้งหัวข้อ  ! username
อี-เมล์ password
ข้อความ :: !
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Text Color Background Color Hyperlink Image : member only Horizontal Rule
งง ยิ้มยิงฟัน หน้าบึ้ง โกรธ ง่วง กรอกตา ยิ้ม แลบลิ้น ขยิบตา เยี่ยม มาดเท่ห์
ป้อนเลข 0 ในช่อง - > เพื่อเป็นการตรวจสอบและป้องกัน spam message

เพิ่มข้อมูล -> ที่พัก | ร้านอาหาร | ของฝาก | งานประจำปี
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก | ลืมรหัสผ่าน?  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 10 user(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla.
User count is 4562978 person(s) and 20712736 hit(s) since Jun,01 2004 , Total 449 member(s) , current hit time(s).